Küresel Düzen ve Değişim Sancıları

Rusya-Ukrayna savaşı tahmin edildiği üzere kilitlenmiş durumda görünüyor. Türkiye’nin de bulunduğu bölge açısından kritik önemde olan bu durum, kilidin açılması ile yeniden ivme kazanabilir. Bahsettiğimiz ivme Dedeağaç-Yunanistan üzerinden, Irak-Suriye hattından veya Kafkasya cephesinden gerçekleşebilir görünüyor. Tabi bu olasılıkları İran-Afganistan üzerinden Orta Asya ve Çin’e kadar uzatmak da mümkün. Lakin hangi olasılık gerçekleşirse gerçekleşsin Türkiye’yi oldukça yakından ilgilendirmekte ve yakın geleceğe dair olası gelişmelerin de bir diğer habercisi diyebiliriz. Nedeni ise globalleşmenin, bölgesel gelişmelerin gölgesinde kalması ve Putin’in pandoranın kutusunu açması ile üç eski kıta olan Avrupa-Asya-Afrika üçgeninde hem ağırlık merkezlerinin değişmesi hem de tektonik kırılma hatlarının artık yüzeye çıkmasıdır.

1945’ten sonra dünya düzeninin çatışmasızlık ve statüko üzerine kurulması ama geçmişten gelen sorunların varlığını koruması ve küresel politik, ekonomik, finansal dinamiklerin artık kendine alan yaratamayacak durumda olması nedeniyle bir paradigma değişiminin arifesindeyiz.

Devletler açısından bakıldığında dengesizlik aşikâr durumda, toplumsal, sosyal statüko açısından benzer dengesizlik ve şekil değiştiren bir piramit yapı söz konusu. Dolayısıyla küresel düzenin yapı taşlarını oluşturan devletler ve toplumlar açısından yeni arayışların dinamiğinin oldukça hazır durumda olduğunu ve her gün artan teknolojik altyapı ve enformasyon bombardımanı altında fitili ateşlenmeye hazır bir forma ulaştığını söylemek yanlış olmaz.

İşte tam da bu noktada ABD-Birleşik Krallık ekseninde geleceğin düzeni adına tam netlik kazanmayan bir duruş hâkimken Rusya-Çin-İran hattında en azından 1945 sonrasının getirdiği dinamik savunma reaksiyonları devrede. Hâl böyle iken AB’nin nasıl bir yol izleyeceği ise Türkiye’nin bulunduğu durumdan çok daha kritik ve Türkiye’nin duruşuna kıyasla oldukça da belirsiz. Orta Doğu ekseninde de İbrahim Antlaşmaları ve Arap Birliği arayışları, hayalleri var ve bölgesel anlamda bir çıkış yolu aranıyor.

Kısaca değinmeye çalıştığımız bu görünüm içerisinde Türkiye’nin jeo-ekonomik yapısı oldukça önemli; hem yol-kuşak gibi projelerin ticaret yollarının üzerinde olmasından hem de enerji koridorlarının dağıtım üslerinde ön plana çıkmaya başlamış olmasından dolayı. Ancak bu önemin yakın gelecekte değişen paradigmalarla eş güdümlü çalışabilmesi için sadece politik duruş yeterli değildir; demografik yapı ve entelektüel sermayeyle paralel makro-ekonomik dengeler ve sivil-askeri teknolojilerle aynı hedefe aynı hızda koşmalıdır. Değişimlerin arifesindeki sancılı dönemde en büyük rakip aslında zamandır ve olağanüstü durumlar olağanüstü aksiyonlar gerektirir.

 

Dr. K. Dağhan Gökçe

Uzman Hakkında

Dr. Öğr. Üyesi K. Dağhan Gökçe
Yatırım Danışmanlığı

Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden lisans derecesi, ABD California Eyalet Üniversitesi ve UC Berkeley ortak programından işletme-iş idaresi alanında yüksek lisans, yine Boğaziçi Üniversitesi’nden ekonomi ve finans alanında yüksek lisans derecesine sahiptir. Gökçe, İstanbul Üniversitesi'nde finans doktora çalışmalarını 2016 yılında tamamlamıştır. Bilgi Üniversitesi’nde matematik finans dersleri veren K. Dağhan Gökçe, Nisan 2021’den bu yana Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi İngilizce İşletme Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Bununla birlikte makro-ekonomi alanında global piyasaları günlük olarak İngilizce, Fransızca, İtalyanca ve İspanyolca takip etmekte, global emtia piyasaları, hisse senetleri, vadeli ve türev piyasalar ile ilgili günlük yorumlarda bulunmaktadır. Boğaziçi Üniversitesi’nde risk yönetimi ve KOBİ danışmanlığı üzerine de çalışmalarda bulunmaktadır. Uzmanlık alanı politik-ekonomi, finansal yatırım ürünleri ve KOBİ risk danışmanlığıdır.

 

2002 yılında California İş Geliştirme Merkezi’nde Pazarlama Müdür Yardımcılığıyla başladığı kariyerine Fiat Auto’da Yedek Parça Ürünleri Pazarlama ve Satış Yöneticisi, makro ekonomi ve bölgesel gelişim alanlarında 23. Dönem TBMM Milletvekili Danışmanlığı, Hisar Şirketler Grubu’nda Finansal Yönetim, Forextraview dergisinde köşe yazarlığı, Turkey Tribune web sitesinde köşe yazarlığı ve yazarlık, Halkbank SMES Yatırım Danışmanlığı, Risk Turk’te Eğitim Danışmanlığı, Saxo Bank’ta Makro Ekonomist, Boğaziçi Üniversitesi’nde misafir öğretim üyeliği yaparak devam etmiştir. K. Dağhan Gökçe; Hisar Ev Aletleri ve Polathan Dayanıklı Tüketim şirketlerinde finans ve planlama sorumlusu, Turkey Tribune web sitesinde makro global ekonomi ve Merkez Bankası faaliyetleri ile ilgili köşe yazarıdır.

Tüm Uzmanlar
Uzmanın Diğer Makaleleri