1 Mayıs Anısına Bir Banka Kurtarma Hikâyesi Daha

Mart ayında ABD'de başlayan bankacılık krizlerini yazmıştık. Mayıs ayına da ABD tarihinde kurtarılan bir diğer bankanın hikâyesi ile başlıyoruz. Kurtarılan bankanın adı First Republic Bankası, kurtarma operasyonunu organize eden California Eyaleti ve ABD Merkezi Hükümeti, kurtaran da yine tanıdık bir isim JP Morgan bankası.

Aslında First Republic Bankası’nın hiç batık kredisi yok, dolayısıyla riski yüksek değil ve bankanın pasifinde ABD'nin en büyük 11 bankasının mevduatı var, buna JP Morgan da dahil. Bankanın bilançosunda bu 11 bankanın 30 milyar dolar mevduatı, ABD kamu kurumlarının verdiği 100 milyar dolar civarı borç ve henüz satılmadan önce bankayı terk etmemiş olan 20 milyar dolar seviyesinde mevduat bulunuyor.

Bankanın varlıklarının riski düşük ve 200 milyar doları bulan aktifleri düşük faizli verilen kredilerden oluşuyor, krediyi alan ise ağırlığı Wall Street zenginlerinin oluşturduğu bir kesim. Ayrıca bankanın elinde Fed'in yıllardır süren düşük faiz politikasına endeksli tahvillerden bolca bulunuyor yani pandemi ve Rusya-Ukrayna savaşı ile başlayan enflasyon döngüsü sonucu Fed'in hızla faizleri yükseltmesi bankanın tahvil ve durasyon pozisyonunu kısmen riskli hâle getirmiş.

Mart ayında bir anda piyasanın radarına giren bu durum ise bank-run dediğimiz mevduat kaçışını tetiklemiş ve banka bir anda JP Morgan'a satılmış durumda. JP Morgan'a satışta tek engel 1956 yılından kalma bir banka regülasyonu olan JP Morgan'ın First Republic Bank'ın mevduatları içindeki payın %10'dan fazla olmasıydı, bu durum da tıpkı Credit Suisse'de yaşadığımız şekilde, kamu otoritesi tarafından askıya alınmış ve satış gerçekleşmiş.

ABD piyasalarının açık olduğu 1 Mayıs tarihine denk gelen bahsettiğimiz banka kurtarma hikâyesi bir anlamda Fed'i, devleti, kamu kurumlarını ve Wall Street'i kurtarmış oldu zira 1 Mayıs'ın karşı sistemi her seferinde hükümetler-devletler sayesinde kendini yenileyebiliyor, pek tabii ki tüm kuralları, regülasyonları, önlemleri, etik standartları, eşitlik ve hakkaniyet prensiplerini yıkarak...

Dr. K. Dağhan Gökçe

01.05.2023

Uzman Hakkında

Dr. Öğr. Üyesi K. Dağhan Gökçe
Yatırım Danışmanlığı

Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden lisans derecesi, ABD California Eyalet Üniversitesi ve UC Berkeley ortak programından işletme-iş idaresi alanında yüksek lisans, yine Boğaziçi Üniversitesi’nden ekonomi ve finans alanında yüksek lisans derecesine sahiptir. Gökçe, İstanbul Üniversitesi'nde finans doktora çalışmalarını 2016 yılında tamamlamıştır. Bilgi Üniversitesi’nde matematik finans dersleri veren K. Dağhan Gökçe, Nisan 2021’den bu yana Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi İngilizce İşletme Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Bununla birlikte makro-ekonomi alanında global piyasaları günlük olarak İngilizce, Fransızca, İtalyanca ve İspanyolca takip etmekte, global emtia piyasaları, hisse senetleri, vadeli ve türev piyasalar ile ilgili günlük yorumlarda bulunmaktadır. Boğaziçi Üniversitesi’nde risk yönetimi ve KOBİ danışmanlığı üzerine de çalışmalarda bulunmaktadır. Uzmanlık alanı politik-ekonomi, finansal yatırım ürünleri ve KOBİ risk danışmanlığıdır.

 

2002 yılında California İş Geliştirme Merkezi’nde Pazarlama Müdür Yardımcılığıyla başladığı kariyerine Fiat Auto’da Yedek Parça Ürünleri Pazarlama ve Satış Yöneticisi, makro ekonomi ve bölgesel gelişim alanlarında 23. Dönem TBMM Milletvekili Danışmanlığı, Hisar Şirketler Grubu’nda Finansal Yönetim, Forextraview dergisinde köşe yazarlığı, Turkey Tribune web sitesinde köşe yazarlığı ve yazarlık, Halkbank SMES Yatırım Danışmanlığı, Risk Turk’te Eğitim Danışmanlığı, Saxo Bank’ta Makro Ekonomist, Boğaziçi Üniversitesi’nde misafir öğretim üyeliği yaparak devam etmiştir. K. Dağhan Gökçe; Hisar Ev Aletleri ve Polathan Dayanıklı Tüketim şirketlerinde finans ve planlama sorumlusu, Turkey Tribune web sitesinde makro global ekonomi ve Merkez Bankası faaliyetleri ile ilgili köşe yazarıdır.

Tüm Uzmanlar
Uzmanın Diğer Makaleleri