Uzmanlarımız sorularınızı yanıtlıyor.
Bu bölümde Bankamız ürün ve hizmetleri konusunda öğrenmek istediğiniz konular uzmanlarımız tarafından cevaplandırılmaktadır.Soru sormak istediğiniz katagoriyi aşağıdaki listeden seçebilirsiniz.

Kasım ayı eksi enflasyon oranının nedenleri ve sonuçları neler olabilir?

Kasım ayında manşet enflasyon %22,50 seviyelerindeki piyasa beklentisinin de altına gelerek %21,62 olarak gerçekleşti. Aylık bazda ise negatif %1,44 olarak Haziran 2017’den bu yana ilk defa eksi enflasyon gelişmesi oluştu. Bu gelişmelerde kurun eylül ayından bu yana hızlı değer kazanmasının yanı sıra petrol fiyatlarındaki sert düşüş de oldukça etkili oldu diyebiliriz. Son dönemde 6,80’lerden 5,20’ye kadar gerileyen dolar/TL, $85 seviyelerinden $60 altına gelen brent petrol fiyatları ile geçtiğimiz yıldan baz etkisi eksi aylık enflasyonun gerçekleşmesinde ağırlıklı yer tutmaktadır. Çekirdek enflasyon tarafında ise yeniden %20’li seviyelerin oluşmaya başlaması ise bir diğer pozitif gelişme ancak fiyat oluşumlarındaki dengesizlikler henüz yeni yeni düzelmeye başlamış durumda dolayısıyla enflasyon konusunda 2019 yazına kadar alınması gereken ciddi mesafe var. Aralık ayından sonra baz etkisinin pozitif katkısı 31 Mart mahalli seçimlerine kadar giderek azalacak, bu bağlamda vergi teşvikleri, enflasyonla mücadele ve TCMB sıkı duruşu gibi konularda eylül ayından bu yana devam eden süreç aynı duruş ve kararlılıkla sürdürülmeli.
 

Dr. K. Dağhan Gökçe

TCMB toplantısına kadar Reel Efektif Kur (REER) hareketleri nasıl gerçekleşebilir?

Ağustos ayındaki kur hareketiyle 60’lı seviyelere kadar gerileyen reel efektif kur, kasım ayı sonu itibariyle yeniden 75’lere doğru hareket etmiş durumda. Bu da son 3 ay içerisinde %25 reel değer kazanımını gösteriyor. Kur fiyatlaması açısından baktığımızda ise eylül başında 6,80’lerden 5,13’lere kadar düşüş gördük ve sepet kur tarafı da 5,50’lere kadar geri çekildi. Bu gelişmelerden sonra aralık ayı itibariyle piyasa TCMB faiz indirimi söylentileri dolaşmaya başladı ve aralık ayının ilk haftasında kurda üst üste hareketler görmeye başladık. TCMB toplantısı 13 Aralık tarihinde ve 30 Kasım enflasyon toplantısında başkan net şekilde sıkı duruşa devam edileceğinin altını çizdi. Piyasada bu tipteki söylentiler kuru yeniden 5,50 üstüne atabilecek potansiyele sahip TCMB toplantısına kadar. Yanı sıra yurt dışı piyasalardaki belirsizlikler 2015 sonu-2016 yılı başı dönemindeki fiyatlamaya oldukça benzer şekilde dolayısıyla TCMB tarafında herhangi bir aksiyon/karar almak için oldukça erken. Zira enflasyon gelişmeleri de bunu teyit etmekte.

Dr. K. Dağhan Gökçe

Asgari ücret ile çalışan işçilerimizin AGİ’leri bu ücretin içinde olarak mı ödeniyor. Onlara ayrıca AGİ ödememiz gerekiyor mu?

Asgari Geçim İndirimi bildiğiniz gibi bir vergi iadesi biçimidir. Yani devletimiz gelir vergisinin bir kısmını almayarak bunu çalışanlara iade etmektedir. Bu miktar belirlenirken de çalışanın evli olup olmadığına ve çocuklarının sayısına bakılıyor. Buna göre de miktar artıyor veya azalıyor. Bekâr, ya da evli olup eşi çalışan ve çocuğu olmayan işçiler için en düşük AGİ ödeniyor. Bu miktarda 2018 yılı için 152 lira 21 kuruştur.

Bu en düşük AGİ asgari ücret hesabının içinde bulunuyor. Yani bekâr bir çalışanın asgari ücreti AGİ ile birlikte 1,603 lira olmaktadır.
Ancak bu çalışan evli ve eşi çalışmayan ve bir çocuklu olsaydı alacağı AGİ 205,49 lira olacaktı.

Bu kez çalışana 1,603 lira asgari ücret yerine 1,656 lira 28 kuruş ödenecektir.
 
Bekâr İsçi asgari ücret hesabı

ASGARİ ÜCRET                        2.029,50
SGK PRİMİ % 14                         284,13
İŞSİZLİK SİGORTA PRİMİ % 1      20,30
GELİR VERGİSİ %15                    106,55
ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ           152,21
DAMGA VERGİSİ % 07,59            15,40
KESİNTİLER TOPLAMI                 426,38
NET ASGARİ ÜCRET                  1.603,12
 

Faruk ERDEM

Brüt ücreti ve kıdem tazminatını hesaplarken hangi rakamları da ekleyebiliriz? Giydirilmiş brüt ücret nedir?

Kıdem tazminatı hesaplarken esas alınan ücret prime esas kazançtır. Yani bir başka deyişle brüt ücrettir. Kıdem tazminatı brüt ücretin çalışılan yılla çarpılması ile bulunur. Her yıl için bir brüt maaş hesaplanır. Gün ve aylar da günlük kazanç üzerinden hesaplanarak toplam rakama eklenir.

Brüt maaş hesaplanırken sadece ödenen ücret değil, düzenli olarak yapılan tüm ödemeler dikkate alınır. Bunların devamlılık arz etmesi, kesin olması ve işyerinde kullanılmak üzere verilmemiş olması gerekir. Düzenli olarak ödenen bu nakit ödemeler de brüt ücrete eklenir ve giydirilmiş brüt ücret ortaya çıkar. Kıdem tazminatı da bu giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır.

Maaşa dahil edilenler

1. Yemek yardımı,
2. Kasa tazminatı,
3. Gıda yardımı,
4. Yakacak yardımı,
5. Eğitim yardımı,
6. Konut yardımı,
7. Giyecek yardımı,
8. Erzak yardımı,
9.Sosyal yardım niteliğindeki ayakkabı ya da bedeli,
10. Unvan tazminatı,
11. Aile yardımı,
12. Çocuk zammı,
13. Temettü,
14. Havlu ve sabun yardımı,
15. Taşıt yardımı,
16. Yıpranma tazminatı,
17. Nitelik zammı,
18. Sağlık yardımı,
19. Mali sorumluluk tazminatı,
20. Bayram harçlığı,
21. Lojman tahsisi,
22. Aydınlatma, yakıt, su bedeli,
23. Teşvik primi,
24. Devamlı ödenen primler.

Maaşa dahil edilmeyenler

1. Yıllık izin ücreti,
2. Evlenme yardımı,
3. Hafta tatil ücreti,
4. Bayram harçlığı,
5. Hastalık yardımı,
6. Genel tatil ücreti,
7. Doğum yardımı,
8. Ölüm yardımı,
9. İzin harçlığı,
10. Teşvik ikramiyesi ve primleri,
11. Seyahat primleri,
12. Devamlılık göstermeyen primler,
13. Fazla çalışma ücreti,
14. İş arama yardımı,
15. Harcırah (Yolluk),
16. Bir defalık verilen ikramiyeler.
 

Faruk ERDEM

Yaklaşık 7 yıl önce temelleri atılan yeni bir işletmeyiz. Üretim yapıyoruz ve şu an 67 çalışanımız var. Dünya pazarlarına açılmayı amaçlıyoruz. Ancak henüz işletmemizde kurumsal kültürü oluşturamadığımızı fark ettik. İşletmemizde kurumsal kültürü nasıl oluşturabiliriz?
 

İşletme kültürünün yerleşebilmesine uzun bir zaman ihtiyacı olduğu düşünülse de bu sürecin günümüzde doğru adımlar ile daha da kısaldığını söyleyebiliriz. İşletmenin vizyonunun, misyonunun, hedeflerinin belirmesi son derece önemli. İşe alım, atanma, ödüllendirme sistemlerinin yazılı olarak belirlenmeli ve uygulanmalı. Liyakat ön planda olmalı. Müşterileriyle olan ilişkiler iyi yönetilmeli. Çalışanlar ortak bir hedef doğrultusunda bir arada olduğuna inanmalı. Böyle bir süreçte ben değil, biz, çalışan değil, sistem ön plana çıkacaktır. Ben merkezli çalışma ortamında işletme kültürünün oluşması ve sürdürülebilirlik mümkün değildir.
 

Doç. Dr. Kadir TUNA

Alacak sigortasının kapsamı sadece yurt içi satışlar mıdır? Yurt dışı alacaklarımız için alacak sigortası yaptırabilir miyiz?

Hem yurt içi hem yurt dışı ticari riskleri kapsamaktadır. Örneğin, ödeme güçlüğü, iflas, konkordato, yurt dışı satışlarda politik riskler ya da bunun dışında sebepsiz ödememe gibi nedenlerin tamamını kapsamaktadır.
 

Doç. Dr. Kadir TUNA

Firma olarak alacak tahsilinde sorunlar yaşıyoruz. Alacakları tahsil konusunda bir seçenek olarak da alacak tahsil sigortasını yaptırmamızın uygun olabileceği söylendi. Alacak sigortası yaptırmanın avantajları var mı?

Alacakların tahsili her zaman risk içermektedir. Toplam satışlarının yüzde 50’sini aşan orta vadeli satış yapan çok sayıda işletme var. Alacak sigortasının önemli bir avantajı açık hesap vadeli satışlardan doğan teminatsız alacakları güvence altına almasıdır. Sigorta kapsamına alınmış olan alıcılardan ayrıca bir maddi teminat ya da kefalet talep edilmemektedir. En önemli sağlayacağı avantaj sigorta güvencesi ile daha fazla satış yapabilme imkânına sahip olmanızdır.
 

Doç. Dr. Kadir TUNA

Firma olarak alacak tahsilinde sorunlar yaşıyoruz. Alacakları tahsil konusunda bir seçenek olarak da alacak tahsil sigortasını yaptırmamızın uygun olabileceği söylendi. Alacak sigortası yaptırmanın avantajları var mı?
 

Alacakların tahsili her zaman risk içermektedir. Toplam satışlarının yüzde 50’sini aşan orta vadeli satış yapan çok sayıda işletme var. Alacak sigortasının önemli bir avantajı açık hesap vadeli satışlardan doğan teminatsız alacakları güvence altına almasıdır. Sigorta kapsamına alınmış olan alıcılardan ayrıca bir maddi teminat ya da kefalet talep edilmemektedir. En önemli sağlayacağı avantaj sigorta güvencesi ile daha fazla satış yapabilme imkânına sahip olmanızdır.
 

Doç. Dr. Kadir TUNA

Uzun yıllardır faaliyet gösteren bir işletmeyiz. Son yıllarda birçok çalışanımız emekli oldu ya da işlememizden ayrıldı. Ayrılanların yerine daha az az tecrübeye sahip ancak daha genç çalışanları işe alarak yolumuza devam ettik. Ancak mevcut çalışanlarımız ile yeni işe başlayanlar arasında ciddi yaş ve tecrübe farkı var. Ciddi çatışmalar yaşıyoruz. Bu durum çalışma performanslarını etkiliyor. Bu durumu nasıl aşabiliriz?
 

Birçok işletmede uzun yıllar işten ayrılan olmadığı ve yeni işe alımlar yapılmadığı zaman bir anda işten ayrılmalar olduğunda yeni alınanlar ile eski çalışanlar arasında kuşak farklılıkları olabiliyor. Esasen işletme olarak kadrolarınızda dönüşüm yapmanız gerekirdi. Mevcut durumu en iyi şekilde yönetmenin yollarından bir tanesi çalışanlar ile görüşmek, çatışmaya neden olan unsurları ortadan kaldırmaktır. Eski çalışanların tecrübesi ile yeni çalışanların enerjisinin işletmenizin hedefleriyle uyumlu olarak sürdürülmesinin ne kadar önemli olduğu anlatılmalıdır. İşletmenizin ihtiyaçları doğrultusunda bu sürecin dışardan alınacak desteklerle sürdürülmesi daha iyi sonuçlar verebilir.
 

Doç. Dr. Kadir TUNA

Yaklaşık 7 yıl önce temelleri atılan yeni bir işletmeyiz. Üretim yapıyoruz ve şu an 67 çalışanımız var. Dünya pazarlarına açılmayı amaçlıyoruz. Ancak henüz işletmemizde kurumsal kültürü oluşturamadığımızı fark ettik. İşletmemizde kurumsal kültürü nasıl oluşturabiliriz?
 

İşletme kültürünün yerleşebilmesine uzun bir zaman ihtiyacı olduğu düşünülse de bu sürecin günümüzde doğru adımlar ile daha da kısaldığını söyleyebiliriz. İşletmenin vizyonunun, misyonunun, hedeflerinin belirmesi son derece önemli. İşe alım, atanma, ödüllendirme sistemlerinin yazılı olarak belirlenmeli ve uygulanmalı. Liyakat ön planda olmalı. Müşterileriyle olan ilişkiler iyi yönetilmeli. Çalışanlar ortak bir hedef doğrultusunda bir arada olduğuna inanmalı. Böyle bir süreçte ben değil, biz, çalışan değil, sistem ön plana çıkacaktır. Ben merkezli çalışma ortamında işletme kültürünün oluşması ve sürdürülebilirlik mümkün değildir.
 

Doç. Dr. Kadir TUNA