Uzmanlarımız sorularınızı yanıtlıyor.
Bu bölümde Bankamız ürün ve hizmetleri konusunda öğrenmek istediğiniz konular uzmanlarımız tarafından cevaplandırılmaktadır.Soru sormak istediğiniz katagoriyi aşağıdaki listeden seçebilirsiniz.

Bedelin taksitli olarak kredi kartıyla ödenmesi hâlinde KDV’nin bir defada toplu olarak mı, taksitlerin ödendiği tarihte mi beyan edilmesi gerekir?
 

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 10’uncu maddesinin (a) bendine göre; vergiyi doğuran olay, malın teslimi ve hizmetin yapılması ile meydana gelmektedir. Aynı maddenin (b) bendinde ise malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hâllerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesiyle, (c) bendinde de kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutat olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hâllerde her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması anında meydana geleceği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, yapılan işin bedeli karşılığında kredi kartı ile yapılan ödemelerde, POS makinesi tarafından ilk anda düzenlenen ve hizmet bedelinin tümünü kapsayan taksit planını gösteren belge, ayrıca fatura veya benzeri belge düzenlenmemiş olması şartıyla katma değer vergisi hesaplanmasını gerektirmez. Bir vergilendirme döneminden fazla devam eden işlere ilişkin katma değer vergisinin, işin ifasının gerçekleştiği vergilendirme döneminde ve işin gerçekleşen kısmına isabet eden tutar itibarıyla beyan edilmesi gerekmektedir. Ancak yapılan ödemeler için fatura düzenlenmesi durumunda, bu bedel üzerinden katma değer vergisi hesaplanıp beyan edilmesi gerekir.
 

Tamer Aksoy

Mükelleflerin işletmelerinde kullanmak için satın aldıkları binek otomobillerin alımında yüklenilen KDV’nin indirimi mümkün mü?

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun (30/b) maddesi hükmüne göre; faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi, olanların bu amaçla kullandıkları binek otomobillerinin alış belgelerinde gösterilen KDV hariç olmak üzere KDV mükelleflerinin binek otomobili alımında yüklendikleri KDV’nin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
 

Tamer Aksoy

Yeni bir iş kurmak istiyorum. Ülkenin şu an içinde bulunduğu ekonomik durumu göz önüne alırsak hangi konularda sorunlar yaşarım?
 

Finansman sorunları: Bankalardan daha uygun kredi sağlanamaması ve faiz dışı masrafların yüksek olması,
Döviz kuru: Döviz kurunun dalgalı olması, yatırım ve planlamaları olumsuz yönde ciddi olarak etkilemesi,
Maliyet: Fiyat ve vergi oranlarının yüksek olmasının maliyetleri artırması,
Tahsilat sorunları: Çeklerin geri dönme sürelerinde ve ödenmeme konularında yaşanan sıkıntılar,
Talep daralması: Ekonomik dalgalanma nedeniyle tüketim taleplerinin ertelenmesi,
Mevzuat: Sektör ile ilgili hâlihazırda yürürlükte olan kanun ve yönetmeliklerin işletmelerin üzerindeki yükümlülükleri artırması,
Hammadde: Hammadde temin sürecinde yaşanan aksaklıklar sorun oluşturmaktadır.
 

Dr. Selim Süleyman

İşletmelerin yenilik potansiyelinin yükseltilmesi için çalışanlar nasıl bir anlayış ile yönetilmelidir?

Rekabetin yenilik ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak arttığı günümüz ekonomisinde işletmeler yeni ürünler üretmek için daha özgür bir yönetim anlayışını benimsiyor, işletme içi karar verme sürecine çalışanları daha fazla dahil etmeye yöneliyorlar. Yeniliği hedefleyen işletmelerin gelişme süreçlerinde geniş bir yelpazede uzmanlık ihtiyaçları ortaya çıktı. Çalışanlar da bu kapsamda işlerinde çoklu becerilere sahip olmak zorunda kalıyorlar. Bu durum işletmelerin karar alma süreçlerine çalışanları da dahil etmelerini gerektiriyor. İşletmeler açısından yeni bir yönetim anlayışını getiren bu duruma karşı çalışanların daha iyi şartlarda çalışmaları ve işletmeyi sahiplenmelerinin sağlanması son derece önemli. Teşvik ve rahat ortamların sunulması ile bu süreçte çalışanların motive edilmesi, yeni bir yönetim anlayışının benimsenmesi işletmelerin yenilik potansiyelini yükseltecektir.
 

Dr. Selim Süleyman

TAREKS işlemine tabi ürün ithal ediyoruz. TAREKS denetimlerini de aksatmıyoruz. Ancak gümrük beyannamelerinden bir kısmına TAREKS numarası girilmesi ihmal edilmiş. Ne yapmak lazım?

İthale konu eşya ile ilgili olarak denetime ilişkin belgenin veya referans numarasının beyannamede yer almadığının beyannamenin kapatılmasından veya eşyanın tesliminden sonra yapılan denetimler ve/veya kontroller neticesinde anlaşılması durumunda; eşyaya ilişkin denetimlerin ve/veya kontrollerin yapılmasını teminen ilgili kurumun bilgilendirileceği; denetimin ve/veya kontrolün olumsuz sonuçlandığının bildirilmesi ya da verilen sürenin sona ermesine rağmen ilgili kurumdan herhangi bir geri dönüş sağlanmaması hâlinde, Gümrük Kanunu’nun 235’inci maddesinin 1’inci fıkrasının (c) bendi çerçevesinde işlem tesis edileceği; ayrıca yine aynı maddenin 4’üncü fıkrasına göre eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verileceği ve eşyanın Gümrük Kanunu’nun 177 ila 180’inci maddeleri hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulacağı düzenlenmiştir.

Ancak yukarıda bahsedilen durum TAREKS denetimi yapılmamış ya da TAREKS denetimi sonucunda olumsuz netice alınmış olunması hâlinde geçerlidir. Sizin durumunuzda olduğu gibi TAREKS denetiminden geçerek referans numarasına sahip bulunulması durumunda ise söz konusu durumun gümrük idaresine başvurularak Gümrük Kanunu’nun 73’üncü maddesi çerçevesinde düzeltilmesi istenebilir. Bu durumda 4458 sayılı Gümrük Kanunu çerçevesinde usulsüzlük yönünden cezai işlem uygulanabilecektir.
 

Levent ÖZKARDEŞ

Üçüncü kuşak temsilcilerin görev almaya başladığı bir aile işletmesiyiz. Yönetim kurulunda ve icrada aile üyeleri görev yapıyor. Zaman zaman icra ile yönetim kurulu arasından çatışmalar yaşanıyor. Bu durum şirketimizin geleceğine zarar veriyor. Önlemek için nasıl bir yol izleyebiliriz?
 

Şirketlerin karar organı yönetim kuruludur. İcranın başındaki genel müdür, yönetim kurulunun belirlediği hedefler doğrultusunda kararlarını alır ve uygular. Yönetim kuruluna karşı şeffaf ve hesap verebilir olması gerekir. Ancak aile üyelerinin görev aldığı bazı durumlarda genel müdürler, yönetim kuruluna karşı sorumluluklarını yerine getirmemektedir. Yapılması gereken şirket yönetiminde sorumlukların ve yetkilerin tekrar hatırlatılması, yapılanmanın bu doğrultuda gerçekleştirilmesidir. Halka açık olmayan şirketlerde dahi bu konuda Sermaye Piyasası Kurumsal Yönetim İlkeleri referans alınabilir.
 

Doç. Dr. Kadir TUNA

Kiralama sektöründe faaliyet gösteren bir işletmeyiz. Kiralama sözleşmelerini döviz cinsinden yapabilir miyiz?
 

6 Ekim 2018 tarihli ve 30557 sayılı Resmî Gazete’de “Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’de (Tebliğ No: 2008-32/34) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’e (No: 2018-32/51) göre, taşıt kiralama (iş makineleri dahil) sözleşmelerinde bedel Türk Lirası cinsinden belirlenmek zorundadır. Bununla birlikte, 13.09.2018 tarihinden önce imzalanmış iş makineleri de dahil, taşıt kiralama sözleşmelerinin sözleşme sonuna kadar Türk Lirası’na çevrilme zorunluluğu bulunmamaktadır.
 

Doç. Dr. Kadir TUNA

İşçilerimizin kıdem tazminatlarını hesaplarken hangi kriterlere dikkat etmeliyiz? Kıdem tazminatı tavanı nedir? Nasıl uygulanır?

Kendi istek ve kusuru dışında işten çıkartılan, emekliye ayrılan, askere giden, kadınlarda evlilik nedeniyle istifa eden çalışanlar kıdem tazminatı almayı hak ediyorlar. Kıdem tazminatında haklı fesih imkânı da bulunuyor. İş kanununda tarif edilen ve tazminat almayı gerektirecek bir sebeple ayrılan çalışanın tazminatı en az 1 yıl çalışmış olması şartıyla ödeniyor. Tazminat her yıl için 30 günlük brüt ücretten oluşuyor. Yılın tamamlanmaması durumunda ay ve gün hesapları da ayrıca yapılıyor. Burada brüt ücret sadece işçiye ödenen maaşı değil, düzenli olarak verilen tüm maddi ödemeleri kapsıyor. Böylece tazminat giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanıyor. Kıdem tazminatından sadece damga vergisi kesilebiliyor başka kesinti yapılamıyor. Bunların yanında yine çalışanlar için her yıl kıdem tazminatı tavanı belirleniyor. Kıdem Tazminatı Tavanı her yıl Ocak ve Temmuz aylarında memur maaş katsayıları ve artışlarla belirleniyor. Çalışanın maaşı ne olursa olsun tazminat hesaplanmasında en üst rakam olarak belirlenen bu miktar uygulanıyor.

1 Ocak 2018'den itibaren işçilere ödenecek kıdem tazminatının yıllık tavan tutarı 5.001,76 TL olarak belirlendi. Temmuz ayı ile birlikte yapılan zamlarla söz konusu rakam 5.434 lira 42 kuruşa çıkarıldı. Yani bir işçinin maaşı 10 bin lira bile olsa kıdem tazminatı hesaplanırken bu miktar dikkate alınacak.
 

5 yıldır iş yerimizde çalışan bir işçimiz devlet memurluğu sınavını kazanarak ayrılmak istiyor. Kamu kurumunda çalışmasını gerekçe göstererek tazminat talep ediyor. Tazminat ödemek durumunda mıyız?
 

İş Kanunu'nda belirtilen haklı sebepler dışında işten ayrılma durumu olması hâlinde çalışanlar kıdem tazminatına hak kazanmaz. Devlet memurluğuna geçiş İş Kanunu'na göre tazminat almak için haklı bir sebep değildir. Ancak siz işçinize ödeme yapmak istiyorsanız o sizin inisiyatifinizde bulunuyor. Böyle bir zorunluluğunuz yok. İstifa edeceği için tazminat alamaz.
 
Faruk ERDEM

 

ABD’nin ekim ayı tarım-dışı istihdam verileri açıklandı. Beklentileri karşıladı mı? Yakın zamanda piyasaları bekleyen riskler için neler söyleyebilirsiniz?

ABD tarım-dışı istihdam verisi piyasanın 190 binlik beklentisine karşın 250 bin olarak açıklandı. Daha kritik önemde olan maaşlar verisindeki yıllık artış ise piyasa beklentisine paralel yıllık %3,1 olarak gerçekleşti. Bu iki veri geçtiğimiz ayki gerçekleşmelerin üzerinde ve ABD Doları ile faizleri adına pozitif veriler. Piyasa ilk etapta ABD Doları’na pozitif tepki vermiş olmasına karşın sonrasında ABD seçimlerine ve Trump-Fed ilişkisine odaklanarak kısmen daha rahat bir fiyatlama oluşturdu hafta kapanışında. Şimdi Fed’in kasım ve aralık ayları için nasıl bir reaksiyon vereceği piyasalar açısından kısa vadeli en önemli risklerden.
 

Dr. K. Dağhan Gökçe